BELFER POTRZEBNY OD ZARAZ

Gdzie Ci nauczyciele, prawdziwy tacy... – chciałoby się zaśpiewać za Danutą Rinn. Jak to możliwe, że będąc w europejskiej czołówce, jeśli chodzi o odsetek wykształconych pedagogów, nie możemy ich znaleźć?

Edukacja niewzruszenie koncentruje się na przekazywaniu wiedzy teoretycznej. Stan ten nie zmienia się od lat, choć większość z nas doskonale zdaje sobie z tego sprawę. Czy można temu zaradzić, skoro nawet nauczyciele, przygotowując się do nauki zawodu, nie nabywają umiejętności interpersonalny? Nie, jeśli o rozwój tych obszarów nie zadbają sami.

Cóż dziwnego w tym, że - w odróżnieniu od przedstawicieli innych profesji zaufania publicznego - pedagog jest tym, którego postrzega się pobłażliwie? Czy można inaczej wypowiadać się na temat kogoś, kto dyscyplinę w klasie potrafi utrzymać najczęściej poprzez wzbudzenie strachu? Na temat tego, który wiecznie jest obciążony papierkową robotą, przez co brakuje mu czasu na efektywne nauczanie swojego przedmiotu podczas lekcji? Przecież „dzieci są bardzo trudne, rozgadane, nie uważają, źle czytają, piszą z błędami, osiągają słabe wyniki w nauce i raczej nie rokują sukcesów”– takie środowisko musi powodować stres i frustrację. Przykre, że kreowanie tego otoczenia w większości zawdzięczamy nie komu innemu, jak właśnie nauczycielom.

Pamiętasz nauczyciela, który nie mówił źle o Tobie i Twoich kolegach? Tego, który zawsze szukał, co więcej, potrafił znaleźć dobre cechy nawet u najgorszych rozrabiaków? Opowiadającego ze wzruszeniem o - wydawałoby się - nieistotnych sprawach? Pamiętasz, jak wszyscy się do niego garnęli, bo dawał poczucie bezpieczeństwa, pomagając odnaleźć się w nowej rzeczywistości szkolnej? Podczas trwającej piętnaście lat edukacji miałam przyjemność poznać dwie takie osoby. Z uśmiechem smutku muszę przyznać, że jestem szczęściarą.

Nie od dziś wiadomo, że lepiej zapobiegać, niż leczyć. Dlaczego więc nadal – chyba nie przesadzę, jeśli przyznam, że wręcz w coraz większym stopniu - najważniejsze są programy i pieniądze, nie człowiek? Jakim prawem na niemal każdym kroku krytykujemy zagubionych piętnastolatków, skoro my, wiedząc, jak silnie słowa wpływają na relacje między ludźmi, zamiast wspierać i motywować, demobilizujemy i zniechęcamy? Wykorzystujemy uprzywilejowaną pozycję, odbierając tym samym możliwość stawiania pytań. Co to za mistrz, który koncentruje się tylko na sobie, redukując uczniów do roli biernych słuchaczy?

Nigdy nie wątpiłam w to, że nauczyciele mają ogromną wiedzę. Problem polega na tym, że nie potrafią komunikować się z uczniami. Nie wiedzą, co i jak mówić, by wyzwolić aktywność uczniów i zmotywować ich do nauki. Tym samym tkwią w schematach komunikacyjnych, które dają im poczucie władzy i uprzywilejowania. Tak jest łatwiej, szybciej, z mniejszą ilością problemów. Lepiej? A od kiedy w szkole musi być lepiej?

W ciągu dwóch lat studiów nauczyłam się, jak przekazywać wiedzę i realizować program. Niestety, moje wiadomości na temat wyzwolenia aktywności uczniów i zmotywowania ich do nauki nadal są znikome. Jednak walczę. Nie chcę, aby dialog pomiędzy mną a moimi uczniami był pozorny. I choć w naszym kraju od zawsze brakuje pieniędzy na oświatę, nieustannie trzeba dostosowywać się do zmiany struktur, programów i wymagań, chcę przyczynić się od tego, aby podopieczni nie kojarzyli szkoły z karą. Wybierając zawód nauczyciela, należy sobie uświadomić, że jesteśmy odpowiedzialni za wydobywanie z dzieci tego, co w nich najlepsze i najcenniejsze. Dlaczego tak niewiele osób o tym pamięta?