KULTURALNY BUNT

Kolejny rok szkolny otwiera przed nami nowe wymagania egzaminacyjne. Więcej pisania „pod klucz”, więcej liczenia tego, co prawdopodobnie nigdy się nie przyda, więcej historycznych dat i biologicznej łaciny. Ile z tych elementów pozostanie w głowach uczniów? Co w przyszłości może zostać wykorzystane?

Z lat szkolnych w mojej pamięci pozostało dużo oburzenia: na system, nauczycieli i podręczniki, których zawartość trzeba było wrzucić do głowy. Do dzisiaj nie potrafię wyjaśnić, dlaczego definicję romantyzmu musiałam recytować (o wyjaśnianiu własnymi słowami nie mogło być mowy), śpiewająco znać daty (najlepiej dzienne) starożytnych bitew, orientować się w ciągach i całkach czy zapamiętać listę wzorów chemicznych. Nie potrafię również – co zauważałam już kilka tygodni po klasówce – recytować książki do nauki języka polskiego, rozwiązywać zadań matematycznych i chemicznych. O historii i literaturze wiem tyle, ile chciała moja ciekawość (szkoła z tym wspólnego za dużo nie miała), skomplikowane liczenie (jakże nieprzydatne w życiu codziennym) z pamięci zostało wyrzucone całkowicie. Jako studentka staram się – samodzielnie – poznać podstawy prawa i księgowości, posiąść szerszą wiedzę na temat współczesnego świata, ćwiczyć wystąpienia publiczne, panować nad stresem, poznając przy tym podstawy psychologii i pedagogiki. Zyskać to, co w życiu – jeśli nie niezbędne – na pewno jest pomocne.

Któż z nas nie słyszał, że „szkoła nie przygotowuje do życia”? Ile razy – z marnym skutkiem – staraliśmy się odszukać sensu w określeniu „egzamin dojrzałości”? Ile godzin spędziliśmy na pamięciowym opanowaniu podręcznika? Odpowiedzi, w wielu przypadkach, zabrzmią podobnie. Tak, współczesna szkoła do życia nie przygotowuje, jednak czekanie na „zmiany odgórne” nie zmieni absolutnie niczego. Nie zmieni, ponieważ może trwać dziesięć, piećdziesiąt czy sto lat.

Nasza reakcja i bunt tam, gdzie to możliwe, wydają się najskuteczniejsze. Nie krzyki i zabawy rozkazodawcze, lecz rozmowy na temat tego, z czym się nie zgadzamy. Podsuwanie pomysłów, szukanie wspólnych rozwiązań. Zaproponowanie wycieczki klasowej, której głównym punktem będzie integracja, a nie bieganie z jednego muzeum do drugiego. Zwrócenie uwagi na nudne lekcje przedsiębiorczości, zbyt dużo sprawdzianów w ciągu tygodnia i „czytanie książek” przez nauczycieli. Tłumaczenie swoim dzieciom, że mają prawo dostrzegać, że punkt regulaminu szkolnego jest łamany oraz zasugerować, że dana forma prowadzenia zajęć im nie odpowiada.

Podobno z nauczycielami się nie zadziera, bo to oni mają zawsze rację. Nie zadziera się, bo potem pojawia się zemsta, gnębienie, skargi u dyrekcji… Czy jednak bez zwracania uwagi na to, co złe, możemy zmienić to, czego nie akceptujemy?